Recenzje (el)
- Autor: Anna Leszkowska
- Odsłon: 2154
Wydawnictwo Naukowe Scholar wydało książkę Piotra Kulasa Inteligenckość zaprzeczona z podtytułem: „Etos i tożsamość młodych inteligenckich elit”.
Pytania, jakie towarzyszyły autorowi podczas prowadzenia przez dwa lata badań (książka jest ich owocem) dotyczyły tego, czym jest dzisiaj inteligencja. Czy jest potrzebna, jakim hołduje wartościom i czy te wartości są dzisiaj czytelne? Czy odczuwamy potrzebę publicznego zaangażowania i jaki jest stosunek inteligencji do przedstawicieli innych grup społecznych?
Autora interesuje nie tylko młode pokolenie polskich inteligentów, ich etos i tradycja moralna, ale ciekawią także idee oraz założenia moralne towarzyszące ich działaniom. Bada, czy inteligenckie wzory w świadomości i stylu życia, a także praktyki społecznego zaangażowania nadal istnieją, czy odeszły w przeszłość.
Zwraca też uwagę, że inteligencja– obok narodu – stanowi jeden z fundamentalnych problemów polskiej socjologii. Nie jest ona rozważana tylko w ramach nauk społecznych, ale także przez kulturoznawców czy badaczy literatury, przede wszystkim zaś historyków. Należy do podstawowych problemów polskiej kultury i interesuje autora właśnie od tej strony – jako problem kulturowy, ale nie społeczny, ani psychologiczny.
Głównym celem tej książki – jak pisze we Wprowadzeniu - jest analiza tożsamości oraz etosu młodych ludzi (głównie trzydziestolatków z terenu całego kraju) należących do inteligencji, podejmujących działania w sferze publicznej.
Dla badacza ważne więc było uzyskanie odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób reprezentanci tej grupy społecznej postrzegają swoją rolę, zadania i funkcje jako osób obecnych w sferze publicznej, stąd często cytuje ich wypowiedzi. Stara się też odpowiedzieć na pytania, na ile dzisiejsi młodzi inteligenci nawiązują do wzorów zaangażowania obecnych w polskiej tradycji kulturowej.
Biorąc pod uwagę konstrukcję książki – dwie najobszerniejsze części (poprzedzone Prologiem), poświęcone są wynikom badań w obszarze tożsamości i etosu inteligencji. Jednak nie mniej ciekawa jest część czwarta – Epilog, w której autor sięga do źródeł inteligencji, warunków jej kształtowania się na ziemiach polskich począwszy od XVIII wieku. Uzupełniony licznymi przypisami, podobnie jak wszystkie inne rozdziały, sam w sobie jest kompendium wiedzy o polskiej inteligencji, dość bogato opisanej w przeszłości, co dokumentuje obszerna bibliografia. Ciekawostką jest dodatek metodologiczny do książki, a zwłaszcza wskazówki do wywiadu z młodymi inteligentami.(tm)
Inteligenckość zaprzeczona, Piotr Kulas, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2017, wyd. I, s. 446
- Autor: ANNA LESZKOWSKA
- Odsłon: 3395
Interesy i spory państw w Arktyce w pierwszych dekadach XXI wieku – to tytuł książki Krzysztofa Kubiaka wydanej przez Wydawnictwo TRIO.
Arktyka przez wiele wieków pozostawała w kręgu zainteresowań głównie odkrywców i naukowców. Ale w końcu XX wieku, kiedy walka o surowce oraz chciwość stały się motorami działania wielu państw, Arktyka zaczęła być postrzegana jako atrakcyjny rezerwuar bogactw naturalnych. Niestety, temu rabunkowemu podejściu do jeszcze mało skażonego działalnością człowieka lądu i oceanu sprzyja nieuregulowany prawnie status tego obszaru (brak umów międzynarodowych), a także ocieplenie klimatu, powodujące coraz łatwiejszy dostęp do arktycznych bogactw.
Krzysztof Kubiak pokazuje wszystkie te problemy, które międzynarodowa społeczność musi jak najszybciej rozwiązać, jeśli przyroda Arktyki ma być dla ludzkości wartością nadrzędną, a jej bogactwa naturalne – w przypadku eksploatacji – sprawiedliwie dzielone. Analizuje i objaśnia przyczyny wzmożonego zainteresowania Arktyką Stanów Zjednoczonych, Rosji, Kanady, Norwegii, Danii, jak również tzw. nowych graczy, Chin, Japonii, Korei i Unii Europejskiej. Aktywność tych ostatnich może spowodować, że Arktyka stanie się bardzo "gorącym" politycznie obszarem i ewentualnym zarzewiem konfliktów międzypaństwowych.
Dodatkowymi walorami tej ciekawej i dobrze udokumentowanej monografii o dynamicznych przemianach w Arktyce są załączniki dotyczące organizacji międzynarodowych Dalekiej Północy, historii zdobywania Arktyki, polskich badań arktycznych, poligonu jądrowego na Nowej Ziemi oraz bibliografia, rysunki, wykresy, tabele i mapy – ujęte także w wykazach. (al)
Interesy i spory państw w Arktyce w pierwszych dekadach XXI wieku, Krzysztof Kubiak, Wydawnictwo TRIO, Warszawa 2012, s. 327, cena 43 zł
- Autor: tm
- Odsłon: 2795
Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego wydało książkę pt. Intymne – prywatne – publiczne pod redakcją Ewy Wąchockiej.

Pokazuje, że obszarem łączenia, przecinania się i konfrontacji tego, co publiczne z tym, co prywatne był i jest teatr - miejsce publicznego działania i indywidualnego odbioru. W teatrze, jak w żadnym innym miejscu, występuje w sposób skondensowany wielka rozmaitość zjawisk społecznych, co badaczom daje niezwykle szerokie pole do analiz nie tylko teatrologicznych, ale i antropologicznych, socjologicznych, psychologicznych i wielu innych. Zamieszczone w książce analizy dotyczą zarówno określonych tekstów dla teatru, ale i spektakli teatralnych, i performansów, jak i wybranych form widowiskowych. Autorów tekstów interesuje zarówno odczytanie charakterystycznych zjawisk przedstawianych we współczesnej sztuce, jak i to, jak te formy wypowiedzi lokują się w sferach: prywatnej – publicznej czy intymnej.
W książce znalazły się m.in. analizy „Persony” Krystiana Lupy (intymne-duchowe), spektakli Mai Kleczewskiej, Grzegorza Jarzyny i Krzysztofa Warlikowskiego dotyczących rodziny, dialogi o dziecku w dramacie współczesnym, podwójnej tożsamości w czasach przełomu, współczesnego triumfu estrady, postawy teatru wobec medializacji życia publicznego i prywatnego, także Internetu, oraz teatralizacji i medializacji choroby i śmierci. (tm) Intymne – prywatne – publiczne, red. Ewa Wąchocka, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2015, s. 316, cena 26 zł (+VAT)
- Autor: Anna Leszkowska
- Odsłon: 1301
W serii „Sekrety historii” Wydawnictwo RM wydało książkę Blaine’a Taylora – Inżynierowie Hitlera. Todt, Speer i inni w tłumaczeniu Grzegorza Siwka.
Jak wielką popularnością się ta książka cieszy, widać po liczbie wydań – oryginał ukazał się w roku 2010, a obecne wydanie z 2017 roku jest wydaniem trzecim.
Jak pisze wydawca, wieloletnią dominację na arenie międzynarodowej nazistowskie Niemcy zawdzięczały potędze gospodarczej i militarnej. Talent technokratów i budowniczych nie tylko wspierał reżim Hitlera, ale także pozwolił mu przetrwać dłużej, niż się spodziewano.
Bohaterami tej bogato ilustrowanej publikacji są Fritz Todt i Albert Speer, dwaj najważniejsi inżynierowie Hitlera. Blaine Taylor opisuje, w jaki sposób osiągnięcia na polu techniki, na równi z tymi na polu walki, pozwoliły III Rzeszy przetrwać aż sześć wojennych lat.
Dr Todt był budowniczym pierwszej na świecie sieci superautostrad (Autobahnen), które funkcjonują do dziś, a także niemieckiego Wału Zachodniego (Westwall), czyli systemu fortyfikacji, którego powstanie poprzedziło budowę Wału Atlantyckiego i Wschodniego. Ten twórca wojennych „kwater Führera" oraz schronów dla U-Bootów zginął w katastrofie lotniczej, z którą wiąże się wiele tajemnic.
Na stanowisku niemieckiego ministra uzbrojenia i produkcji wojennej Todta zastąpił długoletni architekt Hitlera Albert Speer. Określany przez Hitlera mianem geniusza, zaprojektował i nadzorował budowę monumentalnych trybun w Norymberdze, gdzie odbywały się zjazdy partii nazistowskiej, a których fragmenty przetrwały do dzisiaj. Pomimo nieustannych alianckich bombardowań i radzieckiej ofensywy ze wschodu Speer zdołał utrzymać funkcjonowanie niemieckiej machiny przemysłowej aż do wiosny 1945 roku. Dbał też o finansowanie wznoszenia fortyfikacji i budowy rakiet - broni V.
Speer skazany za zbrodnie wojenne w Norymberdze odsiedział 20-letni wyrok w więzieniu Spandau. Po wyjściu na wolność zyskał rozgłos jako autor bestsellerowych wspomnień.
Książka Blaine'a Taylora, efekt niemal 50-letnich badań autora, to pierwsza rozprawa, w której przeanalizowano rolę, jaką obaj technokraci odegrali w najstraszliwszej wojnie w dziejach ludzkości. Autor starał się dokładnie sportretować wewnętrzne sfery hitlerowskiej elity – i to oczami jej członków. Tam, gdzie to było możliwe, przedstawił publiczne wypowiedzi, opublikowane teksty i książki opisywanych uczestników wojny. Zależało mu także na przedstawieniu istniejącego wówczas systemu politycznego w sposób, w jaki prezentowali go sami naziści: jako artystyczno-naukowe osiągnięcie architektury i budownictwa, jako państwo, które za sprawą techniki i podbojów miało zaprowadzić nowy światowy ład. Na szczęście, jak ocenił brytyjski historyk Alan Bullock, pozostało niespełnionym imperium. (tm)
Inżynierowie Hitlera. Todt, Speer i inni, Blaine Taylor, Wydawnictwo RM, 2017, s. 392, cena 39,99 zł (w tym VAT 5%)