Recenzje (el)
- Autor: al
- Odsłon: 3333

„Susan Sontag, w swym słynnym eseju Przeciw interpretacji napisała, iż interpretacja stanowi zemstę intelektu na sztuce, zaś Ludwik Wittgenstein zauważył, że interpretacją należałoby nazwać jedynie zastępowanie jakiegoś wyrazu innym” – pisze Autor w Przedmowie do książki.
I podaje, że najbliżej mu do prostego sądu Wittgensteina, gdyż interpretacja jest procesem tak złożonym, że próbując zrozumieć, na czym on polega, powinniśmy wychodzić od najprostszych określeń.
Czym jest interpretacja i jakie są jej granice? Czy jesteśmy na nią skazani z powodu nieistnienia języka doskonałego? Na czym polega proces rozumienia? I jaki jest wpływ przekonań na proces interpretacji? To pytania, które stawia sobie (i czytelnikowi) Bartosz Brożek, snując rozważania na gruncie filozofii analitycznej, ale i na styku filozofii i nauk przyrodniczych, poszerzając treść wywodów o liczne przypisy i bogatą literaturę przedmiotu.
Granice interpretacji to książka, która odpowiada na pytanie, dlaczego w świecie komunikacji jesteśmy skazani na interpretację. Autor, posiłkując się ustaleniami współczesnych nauk kognitywnych i teorii ewolucji dowodzi, że nie może istnieć język doskonały niepodatny na interpretację. Zastanawia się również nad strukturą rozumienia i pokazuje, że zbyt pochopne próby interpretacji mogą nas prowadzić w krainę bełkotu.
Książka Granice interpretacji jest pierwszą w literaturze polskiej próbą zmierzenia się ze zjawiskiem interpretacji, opartą w znacznej mierze na tym, co biologia mówi o ludzkiej zdolności rozumienia. Jesteśmy bowiem jedynym gatunkiem, który posługuje się językiem, ale nie znaczy to, że możemy używać go w sposób dowolny.
Na uwagę zasługuje też niezwykle staranne wydanie książki, elegancka, przejrzysta szata graficzna oraz wygodny do czytania format. (al.)
Granice interpretacji, Bartosz Brożek, Copernicus Center Press Sp. z o.o., Kraków 2014, s. 276, cena 34,90 zł
- Autor: al
- Odsłon: 2243
Wydawnictwo Copernicus Center Press wydało książkę Łukasza Lamży – Granice kosmosu – granice kosmologii.
Jak podaje autor we wstępie do książki – stawia ona przed sobą dwa główne cele. Po pierwsze, przedstawia – po raz pierwszy wyczerpująco w języku polskim – jedną ze współczesnych spekulatywnych teorii kosmologicznych amerykańskiego kosmologa, L. Smolina, noszącą nazwę kosmologicznego doboru naturalnego.
Teoria ta – balansująca między „twardą” kosmologią a spekulacją, ma za zadanie wyjaśnić wartości fundamentalnych parametrów fizyki, np. ładunek elektronu, masę cząstek elementarnych, czy siłę oddziaływań fundamentalnych.
Drugi cel książki – z racji zawartych w niej rozważań filozoficznych - to pokazanie, w jaki sposób obecność w przestrzeni naukowej tego typu propozycji wpływa nie tylko na kosmologię, ale i całą naukę. Wiadomo bowiem, które propozycje mają umocowanie w „twardej” kosmologii, a które należą do spekulatywnego marginesu nauki, który z każdym odkryciem naukowym się zawęża.
Książka składa się z 10 rozdziałów ujętych w dwie części: kosmologiczną (dotyczącą kosmologicznego doboru naturalnego) i filozoficzną, w której autor porusza takie zagadnienia, jak: czarne dziury a Homo sapiens, istnienie praw przyrody, zasada ceteris paribus, granice obserwacji w kosmologii oraz kosmologiczny dobór naturalny i granice nauki.
W kończącym książkę Aneksie zawarto wyjaśnienia odnośnie każdego rozdziału, zawierającego dodatkowo liczne przypisy. Poza aneksem jest też bibliografia oraz indeks, a szata graficzna – przejrzysta, z wyróżnieniami istotnych części tekstu – ułatwia czytelnikowi wędrówkę intelektualną z autorem.(al.)
Granice kosmosu – granice kosmologii, Łukasz Lamża, Wydawnictwo Copernicus Center Press, Kraków 2015, wyd. I, s. 253, cena -39,90 zł
- Autor: js
- Odsłon: 2659
Wydawnictwo Copernicus Center Press wydalo książkę Michala Hellera – Granice nauki.
Książka jest zbiorem artykułów i esejów Autora pisanych w ostatnich latach i opublikowanych w wielu miejscach. Ich wspólnym mianownikiem – jak podaje autor – jest refleksja nad możliwościami i ograniczeniami matematyczno-empirycznej metody naukowej. Podstawową filozoficzną konsekwencją tych ograniczeń jest stwierdzenie, że nasze postrzeganie świata zależy od tego, w jaki aparat poznawczy zostaliśmy wyposażeni i jaka aparaturę pojęciową udało nam się wypracować.
Jak pisze we Wstępie: Metoda naukowa ustaliła pewien typ racjonalności. Co więcej, ten typ racjonalności często uważa się za najwyższy rodzaj racjonalności, a niekiedy utrzymuje się, że poza nim nie ma żadnej innej racjonalności.
A zatem nasze pytanie o granice metody naukowej można sformułować w następujący sposób: czy granice metody naukowej pokrywają się z granicami racjonalności? Jeżeli te granice się pokrywają, wszystko, co wykracza poza nie, jest irracjonalne. Jeżeli te granice się nie pokrywają, istnieją inne rodzaje racjonalności, w których matematyczno-empiryczna metoda zawodzi. /…/
W historii nauki kilkakrotnie wytyczano takie bariery; np. w XIX wieku wyrażano pogląd, że nauka nigdy nie zbada, z jakich pierwiastków chemicznych zbudowane są gwiazdy. Wbrew pesymistycznym prognozom, wkrótce jednak analiza spektroskopowa rozwiązała ten problem. W odniesieniu do tego rodzaju przepowiedni słuszne jest powiedzenie, że w nauce nigdy nie należy mówić „nigdy”. Ale też trzeba umieć spojrzeć na naukę z perspektywy pytań, na które nie dostarcza ona odpowiedzi.
Książka składa się z sześciu części: I – Co istnieje?, II – Wszechświat wczoraj i dziś, III – Problemy kosmologii, IV – Nauka i wartości, V – Między nauką a religią, VI – Granice metody. Ponadto zawarto w niej indeks nazwisk oraz źródła zawartych w książce tekstów.(js)
Granice nauki , Michał Heller, Wydawnictwo Copernicus Center Press, Kraków 2014, wyd. I, s. 339, cena – 44,90 zł
- Autor: ANNA LESZKOWSKA
- Odsłon: 4048

Jak podaje autor tomu, "we współczesnych demokracjach grupy interesu należą do najbardziej znaczących aktorów sfery publicznej. Ich rola rośnie od lat 60. XX wieku wraz z ekspansją nowych form aktywności obywatelskiej określanych jako polityka nacisku i protestu. W warunkach globalizacji powstawanie i rozwój grup interesu można rozpatrywać jako część szerszego procesu, którego wyróżnikiem jest redefinicja władzy państwowej i osłabienie tradycyjnych partii politycznych, wzrost znaczenia ponadnarodowych i pozarządowych ośrodków wpływu, w tym zwłaszcza wielkiego biznesu korporacyjnego oraz ruchów społecznych, radykalnie modyfikujących wzorce uprawiania polityki. Znaczącym aspektem tego procesu jest tworzenie nowych aktorów sfery publicznej, zmiany ich form organizacyjnych oraz działań prowadzonych za pomocą nowych metod i kanałów wpływu. Ich przejawem są chociażby ponadnarodowe formy artykulacji, mobilizacji i organizacji interesów oraz cyberlobbing. Trafna wydaje się zatem uwaga badaczy podkreślających, że - bez dobrego rozumienia roli grup interesu – wyjaśnianie funkcjonowania systemów politycznych nie jest kompletne, a być może w ogóle nie jest możliwe". Omawianą tematykę podjęło się nakreślić 13 autorów ( Krzysztof Jasiecki, Urszula Kurczewska, Jolanta Gładys-Jakóbik, Juliusz Gardawski,Leszek Graniszewski, Małgorzata Molęda-Zdziech, Joanna Szalacha, Agnieszka Cianciara, Mateusz Trawiński, Grzegorz Makowski, Anna Rębowska, Krzysztof Pietraszkiewicz i Anna wojciechowska-Nowak). Została ona ujęta w cztery części: „Perspektywy teoretyczne”, „Tradycyjne i nowe metody wpływu”, „Specyfika polskiego modelu reprezentacji interesów” oraz „Doświadczenia obserwacji uczestniczącej”.
Książka w istotny sposób poszerza i pogłębia naszą wiedzę dotyczącą grup interesu i narzędzi wpływu, prezentując bogate spektrum teoretycznych, metodologicznych i empirycznych dokonań w tym obszarze oraz wskazując na potencjał zagadnień, które powinny zostać podjęte. Burzliwa dyskusja, jaka odbyła się po jej wydaniu pokazała, że ta tematyka nie tylko jest w Polsce bardzo aktualna, acz słabo zbadana, ale że wywołuje ogromne emocje społeczne. W tym numerze zamieszczamy na ten temat wywiad z jednym z autorów książki i redaktorem tomu – prof. Krzysztofem Jasieckim z IFiS PAN.
Grupy interesu i lobbing. Polskie doświadczenia w unijnym kontekście., red. Krzysztof Jasiecki, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa 2011, s. 332, cena 36,75 zł.